Приложение:Списки Сводеша для нахско-дагестанских языков

Материал из Викисловаря
Перейти к навигации Перейти к поиску
Списки Сводеша для разных языков
Абхазо-адыгскиеАфразийскиеБалтийскиеБантуГерманскиеИндоарийскиеИндоиранскиеИскусственныеКельтскиеМонгольскиеНахско-дагестанскиеПалеоазиатскиеРоманскиеСамодийскиеСино-тибетскиеСлавянскиеТунгусо-маньчжурскиеТупи-гуараниТюркскиеФинно-угорскиеКартвельские
Русский Английский Аварский Ахвахский Агульский Даргинский Лакский Лезгинский Рутульский Табасаранский Цахурский Чеченский Ингушский
1 я I дун дене зун ну зун на зы узу, изу зы со со
2 ты you (sing.), thou мун мене вун xӀу вун ина вы уву, иву гьу хьо хьо
3 он he гъов гьуве, гьуе, гьубе ги, тӀи, хьали гьих, их ам, гьам ва аӀад думу, мугъу мана из из
4 мы we ниж илӀи, исси чин нуша чун жу йаӀ ичу, учу ши тхо тхо
5 вы you (pl.) нуж ушди чун хӀуша куьн, чуьн зу вэ ичӀву, учӀву шу шу шо
6 они they дол гьуйи гивар, мивар, ливар гӀихти,ихти абур, гIабур вай, тай, мий, кӀай, гай ́аӀбыр дукьри, дурар манбы иш уж
7 этот, эта, это this гьаб гьабе, гьачебе [[]] гьиш, иш и, им, гьа, гьам ва мид му ман, ина йера ер
8 тот, та, то that доб гьудубе, гьудучебе [[]] гьихкӀубил, ит гьа, ам, атӀам, тӀвад му, та, кӀа, аӀад гьадму, тму шенке дӀора дӀа вар
9 здесь, тут here аниб гьаге миса гьишкӀуб, ишаб ина; инал шикку м́ия мушваъ, гьамушваъ инаь кхузахь укхаз
10 там there гъоба гьуде [[]] ихаб, итаб ана; гьана, тIвана тикку ти́на гъушваъ, гьадшваъ [[]] цигахь цига
11 кто who щив чуви, чуйи [[]] ча, чи вуж, вуш, фуж цу вуш фуш, гьуш [[]] мила мала
12 что what щиб чуби, чури фи си, се вуч, выч, вуш ци щ́иви фу, фи [[]] хӀу фу
13 где where киб гьагилӀи нанди каниб, чинаб гьина чув й́илы наан, наши [[]] мича мича
14 когда when кида чунда мус мурт, сикъе мус та мыс гьела, фила [[]] маца маца
15 как how кин чвигве [[]] сион, сен гьикӀа, фикӀа цукун ш́увны фици [[]] муха мишта
16 не not гуро голъӀе [[]] ахӀин туш, ваъ къа- ваъ, дишь -дар -деш ца, ма дац
17 всё all кинабго анкьӀода, чугадала, чвиля [[]] либилла, лебилра вири, вари циняв син, сие́ни вари [[]] массо деррига
18 много many гӀемер богъода пара дахъал пара, гзаф чӀявусса бал́а аьхчӀваъ [[]] дукха дукха
19 несколько some чанго чамисса [[]] чумал са шумуд цаппара ш́умуд иди цӀюбси [[]] масайтта масайтта
20 немного, мало few дагьаб анчада [[]] камти цакьила са тӀимил чанни, чансса п́ядды цӀюб, цӀиб [[]] жиммала къеззига
21 другой, иной other батӀияб челяда, багьада сараф итилти, итиль, цархӀил масад, муькуь цамур, гамур м́адды гъайри, жжара бадалин кхи кхаво
22 один one цо чебе сад ца сад, са ца са саб са цхьаъ цхьаъ
23 два two кӀиго кӀеда къуд кӀел кьвед кӀива кьуад кьюб кьоІд шиъ шиъ
24 три three лъабго лъӀвада хьибуд, шуьбуд, шибур хӀябал пуд шамма хьи́быд шибуб хьебыд кхоъ кхоъ
25 четыре four ункъго бокъӀода кьуд авъол, авал кьуд мукьва йу́кьуд йюкьуб йокьуд диъ диъ
26 пять five щуго ищдуда уьфюд шел гьуял ххюва вад хьуд хьуб хьод пхиъ пхиъ
27 большой, великий big кӀудияб инкӀабе ахӀа халаси хъунмасса чӀехи чlехӀи́д аьхюв [[]] доккха [[]]
28 длинный, долгий long халатаб баххадабе ерхеф гӀиркъал, бухъяна лакъисса яргъи хӀуля́хӀды ярхув [[]] дӀеха [[]]
29 широкий wide гӀатӀидаб къӀадабе аркъеф вягӀул, бягӀуси уттасса гӀаркьу а́къурды яркьув [[]] шуьйра [[]]
30 толстый thick бицатаб цӀцӀарадабе цӀуеф цӀирхӀил, бузил, буршул, бабза ганзсса йацӀу хули́хьды ацӀув [[]] стома [[]]
31 тяжёлый heavy бакӀаб гьокӀорадабе юркъеф, къекъеф зугьал, декӀси кӀусса залан йю́къды гъагъув, аькъюв [[]] деза [[]]
32 маленький small, little гьитӀинаб инкӀкӀвабе бицӀи биштӀал, никӀаси чӀивисса гъвечӀи, бицӀи кӀы́ды бичьив, бицӀув [[]] жима [[]]
33 короткий short къокъаб бачадабе кьантӀа жекъеф къантӀа кутӀасса куьруь джи́кды жжикъув [[]] доца [[]]
34 узкий narrow чӀедераб цӀцӀедедабе [[]] кьакьал къумасса гуьтӀуь иса́лды ккурув [[]] готта [[]]
35 тонкий thin тӀеренаб бакьӀарадабе шиккеф, кӀиллеф, туллеф, назик гъорцӀа, букӀула, букӀулси, хӀярза, назикъси кӀюласса шуькӀуь кӀхӀы́лды чӀиллув [[]] дуьткъа [[]]
36 женщина woman чӀужугӀадан акӀкӀа хир, хумбеф хӀунул адам хъамитайпа паб, дишегьли хьыды́лды шив хьунаще зуда кхалсаг
37 мужчина man (adult male) бихьинчи экӀва шуй, идем мургьул адам адамина итим эӀдя́ми, выгӀы́лды жилур адамий стаг маӀсаг
38 человек man (human being) гӀадан анде инсан адам, инсан инсан кас, инсан инса́н адми, эрми адами стаг, адам саг
39 ребёнок, дитя child лъимер микIе шиниккв, багӀаж дярхӀа, хъяша, урши оьрч бицIек, аял, хыны́х бицӀур, байришш бала бер бер
40 жена wife чӀужу, лъади акӀкӀи хьир хьунул щарсса ппаб, къари гъари́ хпир хъунаще зуда сесаг
41 муж husband рос минарекӀва, ххеве шуй, шув мургьул, амарсар, мурул лас гъуьл, къужа выгӀы́л жви адамий мар мар
42 мать, мама mother эбел иля, баба бав, баб адай, неш, аба, неней дада, нину диде, бах, деъ нин дада, баб ед' нана нана
43 отец, тятя father эмен има, дада дад ази, дудеш, ада, дадай мямма, ппу буба, дах, тха дид гага, аба дакӀ да да
44 зверь, животное animal хӀайван хӀема нахчир, хӀайван мицӀираг жанавар гьайван, нечхир хъейва́н жжанвар, кьуцӀбил [[]] акхаро [[]]
45 рыба fish ччугӀа ччугӀа, джугӀа чӀекӀ, балугъ балихъ хъяша чавахъ, балугъ гъед, кIерзи балу́гъ чичӀ балугъ чӀар [[]]
46 птица bird хӀинчӀ щакиба жакьв арцан лелуххи нуькӀ шуру́к жакьв [[]] олхазар [[]]
47 собака, пёс dog гьой хве, хвайи тула, тарта, гъуй хя, гажа ккаччи кицӀ тыла́ ху [[]] жӀали [[]]
48 вошь louse нацӀ нацӀцӀи нетт ниръ, нер нацӀ нетI лихӀь ницц [[]] меза [[]]
49 змея, гад snake борохь бека илан, рашв чичӀала шатта гъуьлягъ гӀар битӀ [[]] лаьхь [[]]
50 червь, червяк worm хӀапаро бека шар, милякъ милякъ кьюнукьяй шатта шар, пIваркI, мелекьв мулу́х мяляхъ [[]] нӀан [[]]
51 дерево tree гъветӀ руша кӀур, дар, цӀахун галга, галги мурхь ттар хук гьар [[]] дитт [[]]
52 лес forest рохь рошо дар вацӀа вацӀа ттам, рук дам яркку чӀалагъ хьуьн [[]]
53 палка stick тӀил чӀули рес, кӀаш, кӀекӀец, пӀая мурчӀ, дирхӀа, тӀерхьа ттархь тӀвал, лаш, ппая тъул маргъу дал дечиг [[]]
54 плод, овощ fruit пихъ михъи [[]] цӀед, цӀедеш ахъулсса емиш, мейва ямиш цӀиргъ [[]] стом [[]]
55 семя, семена seed хьон кьетӀу тум гьви, гье гьанна ццил, тум т́ухум дил, ццил [[]] хӀу [[]]
56 лист leaf тӀамах кьӀанде цӀав, кӀеж, пӀагӀаж кӀапӀи чӀапӀи ппеш кӀурукӀ кӀаж [[]] патар [[]]
57 корень root кьибил экье мерӀ, кьачӀай, бун мякь, хIячи, имхIя мархха ппун, чӀарахв, дувул гӀаб жжив, кьав [[]] орам [[]]
58 кора bark (from tree) хъал хъали къарк кам, гIянкIа макьара чккал, къаркъ джуга́л ггали [[]] чкъор [[]]
59 цветок flower тӀегь ццицци тук вава тӀутӀи, ччуьк цIуькк бычӀ куку, кюккю [[]] зезаг [[]]
60 трава grass хер жоми чӀир кьар уртту векь, хъач укьх укӀ окӀ буцц [[]]
61 верёвка rope квар рацӀцӀи, квари гатӀил гьая, чӀиъ, дигьни, гьуя хьхьва йеб у́хур тӀурин [[]] тӀийриг [[]]
62 кожа, шкура skin тӀом хъали, цӀцӀоко хам,, къарг, кьудекь, леӀ, кӀечӀ кам, кабц бурчу хам, къар къыды́къ кьирикь [[]] чӀор [[]]
63 мясо meat гьан рикьи йакк диъ, диг дикӀ як йак йикк чура дилх [[]]
64 кровь blood би гьини ииъ хӀи, хӀе оь иви, ви э́Ӏбыр иффи еб цӀий [[]]
65 кость bone ракьа ракьи кӀараб, ирк лига, ликка ттаркӀ кӀараб кьӀыры́б йиркк баркӀ даьӀахк [[]]
66 жир fat (n.) кьаралъи чаралъе мав хӀоли, хӀяли, гӀявадеш аьгъушиву пиъ, макь кӀхыш хьял, чагъ [[]] моьхь [[]]
67 яйцо egg хоно хъӀану гъарагъал гидгари ккунук ккакка гъылы́гъ гугу, пелихюв гъугъ хӀоъ [[]]
68 рог horn лълъар анкӀатӀи кӀарч мукеки кьири, хъи карч кач карчӀаъ [[]] мӀаӀ [[]]
69 хвост tail рачӀчӀ калӀи руж кӀими, арги магъ ттум, ручI джибы́р рижв биӀтй цӀог [[]]
70 перо feather хӀули хӀули пӀурцӀ пяхӀул, пухӀяла тӀиму, къув цӀакул гъана́т зик, хьинцӀ [[]] Биркъ [[]]
71 волос(ы) hair рас кари, гъосо чӀар гъиз, чур, чурми, гъез чӀара, кӀиз чӀар(ар) чӀар, чӀарбыр куш чӀар мас [[]]
72 голова head бетӀер мина кӀил бекӀ бакӀ кьил укӀу́л кӀул [[]] корт [[]]
73 ухо ear гӀин гьанде йабур лехӀи вичӀи йаб убу́р ив кӀири лерг [[]]
74 глаз eye бер кӀегьа ул хӀули я вил, уьл ул ул ул бӀарг [[]]
75 нос nose мегӀер мигӀа хъвяхъ къанкъ май нер, тIиш хьэхь хъюхъ [[]] мар [[]]
76 рот mouth кӀал къӀели сив мухӀли, кьак кьац сив гъал ушвъ [[]] баг [[]]
77 зуб tooth гӀус чилё силев цула ккарччи свах, сас сыс сиби [[]] церг [[]]
78 язык tongue мацӀ мицӀцӀи мез мез, мец, лезми маз мез миз мелдз [[]] мотт [[]]
79 ноготь fingernail малъ милъӀо кӀиркӀ нико михь кек хьэб шшав [[]] маӀар [[]]
80 стопа, ступня foot хӀетӀе цӀцӀекӀа лакун кен бекӀ-кьяш бакӀччан кьуьл гъил гъумпӀ [[]] кӀаж [[]]
81 нога leg хӀетӀе легъи, никва лак кьяш ччан кӀвач гъил ликк гъел ког [[]]
82 колено knee наку мукъIу къакъ кьукьа ник метI, кьунт къуа́къ кьамкь [[]] гол [[]]
83 ладонь, рука hand хъат рекьIа хил накъ, хъат ка гъаб, гъил хыл хлин гагь, хил [[]] куьг [[]]
84 крыло wing кваркьи лъиро хьар духьала, дукала хъа лув гъана́т хилицц, хлинцц [[]] тӀам [[]]
85 живот, брюхо, пузо belly чехь река фун кони лякьа руфун, фун ухӀу́н фни [[]] гай [[]]
86 внутренности, кишки guts бакь-кӀач бакьикӀачи рудар дарг хютту къенер, раттар ру́дбыр вудар, рудраъ [[]] чуьйраш, лоьйхьаш [[]]
87 шея neck габур кӀоли гардан хъоб, хъяб ссурссу гардан, [[кьам] гарда́н хьянтӀ гардан ворт [[]]
88 спина back мугъ ракъвалӀи кафал къакъ бянивсса, бархӀ юкь, кьул йикӀъ кьял, йирф [[]] букъ [[]]
89 грудь breast керен кьӀабу мухур михъири хъазам ххур мыхы́р нанай, мухур [[]] накх [[]]
90 сердце heart ракӀ ракӀва иркь уркӀи къюкӀ рикӀ йикь юкӀв йикӀ дог [[]]
91 печень liver тӀул рикьӀелӀи лекь дуликӀ ттиликӀ лекь лакӀ ликӀ [[]] даӀахк [[]]
92 пить drink гьекъезе цӀцӀарурулъӀа ухас ужис, ужес хӀачӀлан, хӀачӀан хъун ра́гӀас убгъус [[]] мала [[]]
93 есть, кушать eat кваназе ункунулъӀа, къонулъӀа, къамунулъӀа гӀуьтӀас укес дукан нен, тӀуьн и́ляс уьпӀюз, уьтӀюс [[]] даа [[]]
94 грызть, кусать bite хӀанчӀизе къелечӀурулъӀа, къурурулъӀа кьатӀикӀас, чуркъас кьацикес кьацӀа тӀун жIакьун, кӀасун сыс аӀас гъанцӀ апӀуб [[]] цеста, цергаш йохка [[]]
95 сосать suck цӀункӀизе бахъӀурулъӀа супас чӀапбакьис, чӀяпбирес, чӀяпикӀес, супӀбарес цӀупӀа тӀун фитӀинун тӀу́джас ккубхъус, чъуггус (чъубггус) [[]] цӀубда [[]]
96 плевать spit тузе турулъӀа [[]] ту дахъас, туикӀес пув тӀун тфу авун тӀу ле́ес тув апӀуб, шюш ккартӀуб [[]] шетиг кхосса [[]]
97 рвать, блевать vomit лагӀизе инцӀцӀаххурулъӀа [[]] гьавулхъес, гӀегӀдарес кӀарчӀ биллан кьакьумарун, экъуьшун хӀу ла́ас чӀябгъюс [[]] Ӏетто [[]]
98 дуть blow пузе лъвелёрулъӀа, гьурулъӀа уфкъучикъас уфикӀес уф чин уф гун уӀуф а́Ӏас уф апӀуб [[]] хӀуп баха, мох хьекха (о ветре) [[]]
99 дышать breathe хӀухьел цӀазе асси рехъурулъӀа нафас дивас гьигьикис ссихӀ бигьин ял къачун нафа́с ля́шус ачӀаккуб [[]] садеӀа [[]]
100 смеяться laugh велъизе вадалъӀурулъӀа, йадалъӀурулъӀа, бадалъӀурулъӀа илкъас дукӀарикис, дукарикӀес, дукарвирхӀес хъян хъуьруьн якьъ а́Ӏас аьлхъюб аьлкьана дийла [[]]
101 видеть see бихьизе гьаригурулъӀа агвас шибаис, чебиэс чӀалан, ккаккан аккун аӀгас аьбкъюв, аьркъюв, рякъюб [[]] га [[]]
102 слышать hear рагӀизе алъӀунулъӀа ун ваьс иргъис, бикьес баян, баллан [[ван хьун, ван аттун ун а́хӀус ерхьуб, абкув, йибхьув гъажхес хаза [[]]
103 знать know лъазе бекъӀурулъӀа хьар вьас валис, балес кӀулну бикӀан ччир хьун а́цӀас аьгьяхьуб [[]] хаа [[]]
104 думать think пикру гьабизе, ургъизе унгъилёрулъӀа фикир къас пикриикӀис, гьанбиркес пикри бан кьатIунун фикр а́Ӏас хиял апӀуб фикир хаьас (хес) ойлйа [[]]
105 нюхать, чуять smell сунтӀизе шванкьварурулъӀа, шванурулъӀа нии къас сунтикӀис, сунтӀикӀес ссунтӀ учин ниъ чIугун, ниъ атун ил а́Ӏас ниъ ззиггуб [[]] хьожйаккха [[]]
106 бояться fear хӀинкъизе лъӀурулъӀа гьучӀвас урухкӀес нигьа услан кичӀе хьун гичӀ а́Ӏас гучӀ апӀуб [[]] кхера [[]]
107 спать sleep кьижизе кьункӀунулъӀа гъархьас усис, усес шанан ксун са́хас абхус, ахус [[]] нӀабйа [[]]
108 жить live гӀумру гьабизе гӀуми гурулъӀа яшамиш ваьс, дуламиш ваьс хӀарис, хӀериэс ялапар хъанан, оьрму бутан уьмуьр гьалун яӀша́миш чӀейи гъудзус [[]] даха [[]]
109 умирать; умереть die хвезе вукьӀурулъӀа, йикьӀурулъӀа, бакьӀурулъӀа, бикьӀурулъӀа, рикьӀурулъӀа кӀес, кечӀмиш ваьс ибкӀис, убкӀес, вебкӀес ивчӀан кьин, кьиникь йикӀи́с ликӀус, кӀус [[]] дала [[]]
110 убивать kill чӀвазе вукьӀорулъӀа, йикьӀорулъӀа, бакьӀорулъӀа, бикьӀорулъӀа, рикьӀорулъӀа кьини хьавшис , кавшес, каршес бивкӀлан, бивчӀан рекьин, яна кьин йикӀя а́Ӏас йихус [[]] ден=вен [[]]
111 бороться fight къеркьезе вухъурулъӀа, йихъурулъӀа, бухъурулъӀа, рухъурулъӀа [[]] ургъис, вирхӀес, ]]ургъес]] лачӀун уклан женг чӀугун, кьуршахар кьун ки́читкхас чӀибггус, кчӀихус [[]] лата [[]]
112 охотиться hunt чанадизе чанадилёрулъӀа [[]] гӀяирвашис, умцӀeс авли уклан, хъирив агьлан гъуьрч авун, гъуьрч ягъун [[]] хючи апӀус [[]] талла [[]]
113 ударить hit кьабизе кьварурулъӀа [[]] бахъас, бяхъес рищун ягъун, кы́чипхыр йевус, гъевус [[]] тоха [[]]
114 резать, рубить cut къотӀизе къерурулъӀа, букъурулъӀа [[]] балъиес, рурчес, кебердес кьукьлан, духълан атӀун, тукӀун сур а́Ӏас алдабтӀус, гьарабтӀус гатхас хадо, цаста [[]]
115 разделить split бикьизе бучӀорулъӀа [[]] буртӀес, бутӀнадбирес, декlарбарес дачӀин паюн, ччара авун гуаӀл а́Ӏас капӀус [[]] декъа, къастда [[]]
116 кольнуть, колоть [[]] хӀунчизе сороорулъӀа [[]] хъячӀэс, хъячбирес, къизбарес, аттахъес кьутлан сухун, хусун ы́хыс аьрхюс [[]] Ӏотта [[]]
117 царапать scratch хъарсизе хъасурулъӀа [[]] хъабшикес, къяббарес ххарцив дуллан, ххяппа дуцӀин чухун, цIарун ча́ркуас цӀахуб, чӀюргъюб [[]] арс дан, маӀар таса [[]]
118 копать, рыть dig бухъизе батӀорулъӀа [[]] укъис, икъес дихлан (аьрщи); дуклан (ххунтӀа) эгъуьнун лэ́йхас иригьус, уьрхъюс, уьдюхъюс аликӀарас ахка [[]]
119 плавать swim лъим ххазе лълъенкьӀонулъӀа [[]] кочӀдякьис, кӀуртӀикӀес гьузун сирнав авун, хьяд а́Ӏас чӀучӀуруфан, ккадаури гъягъюб [[]] некда [[]]
120 летать fly боржине вугъурулъӀа, йигъурулъӀа, багъурулъӀа, бигъурулъӀа, ригъурулъӀа [[]] арсис, арцес лехлан лув гун лэ́йчас тӀибхус, тӀирхус [[]] тӀемдала [[]]
121 ходить, идти walk вилъанхъизе волӀурулъӀа, елӀурулъӀа, болӀурулъӀа, ролӀурулъӀа [[]] вашис, вашес занан къекъуьн, фин йи́рхӀыс гъягьюс, ругъус хохарас, икарас лела [[]]
122 приходить, прийти come вачӀине вокъӀурулъӀа, екъӀурулъӀа, бекъӀурулъӀа, рекъӀурулъӀа [[]] вакӀис, вакӀес учӀан атун йи́кӀыс гьюс [[]] ва [[]]
123 лежать lie вегизе кӀонулъӀа [[]] хӀайсис, кайхьес, геризес утту ивхьуну икӀан къаткун а́Ӏлукас дахъус [[]] Ӏилла [[]]
124 сидеть sit гӀодов чӀезе гъадукӀурулъӀа, гъадикӀурулъӀа, гъадакӀурулъӀа, гъадекӀурулъӀа [[]] хьайис, кайэс щяикӀан ацукьун су́кьус депӀюс, деуъс [[]] вагӀа [[]]
125 стоять stand вахъун чӀезе къӀинурулъӀа [[]] тӀашхьайзис, тӀашизес, айзес ацӀан акъвазун лу́зас дийикъус, дугьубжъус [[]] латта [[]]
126 вращать, вертеть turn сверизе ссорурулъӀа [[]] ласухъес, ласбирес, сирухъес, сирбарес кӀура баен бан алчудрун, элкъуьруьн рувхьа́ ́Ӏас гьибицӀус, илтӀикӀус [[]] хьийзда [[]]
127 падать fall гӀодов ккезе гъаде гуцӀцӀурулъӀа, гъаде гицӀцӀурулъӀа, гъаде гецӀцӀурулъӀа, гъаде гоцӀцӀурулъӀа алархьас хьайхьис, каркес, кайкес агьлан аватун лу́кас алдакус, аъхъус [[]] дожа [[]]
128 давать give кьезе охьурулъӀа [[]] лугьис, лугес дулун, дуллан гун, вугун выс тувус [[]] дала [[]]
129 держать hold кквезе бихьурулъӀа [[]] буцис, буцес дугьан кьун ха́къас бисус, дисус акъас латто [[]]
130 сжимать squeeze данде къазе къинорулъӀа [[]] гӀинихьис, гъяжбирес чӀувин бан чIкьвен, илисун сичи́бгӀас чӀибкьус, чӀиркьус [[]] Ӏовда [[]]
131 тереть rub бацӀине илӀилӀорулъӀа [[]] суркикӀис ссуку буллан гуьцӀун, алтадун эхӀле́йтяс архус, кттатус, каратус [[]] хьекха [[]]
132 мыть, умывать wash чуризе чорулъӀа [[]] дирцес, ицес, бирцес шюшин чуьхуьн йи́дгӀыас жжикӀус [[]] дила [[]]
133 вытирать wipe бацӀине мацӀцӀонулъӀа [[]] бушкес лишин михьин тамы́зыӀын жжабкус, марцц апӀуб [[]] дӀахьакха [[]]
134 тянуть pull цӀазе данурулъӀа [[]] зузбакьис, битӀикӀес кӀункӀу дуллан ялун, чӀугун ки́чӀиткас ззиггус, ззивус [[]] уозуо [[]]
135 толкать, пихать push цузе бичурулъӀа [[]] гакикес, къужбирес щилан эцягъун, хъутIар гун ки́чидхас хъиззибггус, хъиззиггус басмиш татта [[]]
136 бросать, кидать throw рехизе зорорулъӀа, гоцӀцӀурулъӀа [[]] лайбакӀис, игьес, итес бутан гадрун, вигьин, гьалчун ха́чатхӀыс гатаахьус ахас кхосса [[]]
137 вязать, связывать tie хьухьине кӀарурулъӀа [[]] бигьис, бигьес, билгьес дахӀлан, щащлан хрун, кутӀунун ху́лхас хъибтӀус, хъивижжус [[]] дехка [[]]
138 шить sew букъизе къинурулъӀа [[]] бирбес, ибес дурухлан цун, цвалар авун ле́йгас бирхус, дирхус [[]] тега [[]]
139 считать count рикӀкӀине бигурулъӀа, ригурулъӀа [[]] луес, буйгӀес, лугӀес буккин, дуккин гьисабун аӀса́б а́Ӏас вубхус, вухув (вурхуб) галтгас дагарда [[]]
140 говорить, сказать say бицине экьурулъӀа, мачунулъӀа [[]] бурес, гъайвикӀес, эс гъалгъа тӀун лугьун а́Ӏлгас, уӀхӀу́с кӀус, ппуз, кттухуб ехес ала [[]]
141 петь sing кечӀ ахӀизе гьурулъӀа мани лугьун далайикес балай тӀун мани лугьун, мяъли лугьун майни́ а́Ӏас мяъли урхус [[]] лакха [[]]
142 играть play хӀазе вахвадурулъӀа, яхвадурулъӀа, бахвадурулъӀа, рахвадурулъӀа [[]] умхIес, хӀазтайкьис туркӀу тӀун къугъун у́ӀлкӀас тамаша апӀус [[]] ловза [[]]
143 плыть float лъедезе лълъенкьӀонулъӀа [[]] чухбикӀис, кӀуртӀвикӀес гьузуй ачин сирнав авун, аькъвен хӀяд а́Ӏас лагъунди [[]] некда [[]]
144 течь flow чвахизе чваххурулъӀа [[]] букIес, дураарбукьес, жугъбикӀес экьи нан авахьун су́вхӀура литӀан, битӀал [[]] ладар [[]]
145 замёрзнуть, замерзать freeze цӀорозе, вугьине жакъӀурулъӀа [[]] баргӀяс, биргӀес, миъ арес микӀлачӀлан, бяхълан тӀакьун, муркӀад кьун сигӀи́р миркк хьуб, аргъус [[]] гӀорда [[]]
146 пухнуть swell бицалъизе абахурулъӀа [[]] бимдес урухлан дакӀун то́вхыр ирппус, аьргъюс [[]] деста [[]]
147 солнце sun бакъ милъи рагъ бархӀи, берхlи баргь рагъ вири́гъ ригъ веригъ малх [[]]
148 луна, месяц moon моцӀ боцӀцӀо ваз баз, бац барз варз ваз вадз ваз бутт [[]]
149 звезда star цӀва цӀцӀвари хӀад уръи, зубари цӀуку гъед ха́дей хажж, хяд халне сед [[]]
150 вода water лъим лълъени хьед шин щин яд хьяд щид, шар хьан хий [[]]
151 дождь rain цӀад цӀцӀари угъал заб, марка гъарал марф, къвал уӀгӀа́л мархь, хмул гори догӀ [[]]
152 река river лъар лъӀесса, инххе лецӀ, нецӀ хlеркl нех вацӀ мыри́, ляцӀ, няцӀ нир дама ахк [[]]
153 озеро lake хӀор ингьвара гӀуьр, дагар шара бяр вир, уьр гюл даггар гол Ӏам [[]]
154 море sea ралъад ралъа хӀуьл урхьу хьхьири гьуьл дерья́ гьюл [[]] хӀорд [[]]
155 соль salt цӀам цӀцӀани кьал зе, цце цӀу кьел кӀял кьил кьев туьх [[]]
156 камень stone гамачӀ инчӀа гъван, кьут къаркъа чару къван даа́р гъан гъаже кхер [[]]
157 песок sand сали сали къум, шуьм гъум къун къум гъум гъум, симс гъум гӀум [[]]
158 пыль dust хӀур тата ругар, гъубар хяса, кьуна, пухI лах руг туз бишируг, чюрх тоз чан [[]]
159 земля earth дуниял, ракь унсси жил, некъв [[[ванза]], гIянжи аьрщи ччил, накьв, дунье́ жжил, руг чӀиже лаьтт [[]]
160 туча, облако cloud накӀкӀ гьира къири, булут, амсар къири, гъагул, къургур, дирихь ттурлу циф хя́льбы амс [[]] марх [[]]
161 туман fog накӀкӀ мучӀу диф дирихь ттурлу циф, чиф гыбы́л жжиф чамра дохк [[]]
162 небо sky зоб реше зав зак, зубри ссав ццав хӀъал дзав хав стигал [[]]
163 ветер wind гьури лъве тереб, кулак дягl марч гар, къай кула́к микӀ йелкан мох [[]]
164 снег snow гӀазу анжи ибх дяхӀи марххала жив йиз йиф йиз луо [[]]
165 лёд ice цӀер жари меркв миъ микӀ мурк мыкӀ мигги, миркк мик ша [[]]
166 дым smoke кӀкӀуй кӀкӀви кум гав, вера пуркӀу гум хӀум кум, гълукӀ кума кӀур [[]]
167 огонь fire цӀа чӀари цӀа, цӀай цӀа цӀу цӀа, цӀай цӀей цӀа цӀа цӀе [[]]
168 зола, пепел ashes лахӀ, рахъу гьабу, терети руькъ палда лах руьхъ рыкӀ кӀирхъ, рюкъ йилкъ йоккъ [[]]
169 жечь burn бухӀизе чӀорулъӀа [[]] рурцӀни, игес, бигес ччучлан ккьун у́ӀтхӀуур, ли́кӀуур ургуб [[]] дагда [[]]
170 дорога, путь road нух микъи ракъ гьуни, дякь ххуллу рехъ ракъ рих, рякъ йякъ никъ [[]]
171 гора mountain мегӀер беча сув, су дубур, дубура зунтту сув сыв, бан сив, сирт, унцӀ сива лам [[]]
172 красный red багӀараб гьирида ире хӀунтӀена ятӀулсса яру и́рды ирув [[]] цӀе [[]]
173 зелёный green гӀурччинаб жомолӀи гъазе шиниша щюллисса [[къаццу] ш́илды чрув [[]] баьццара [[]]
174 жёлтый yellow тӀогьилаб тӀигьолӀи хъуьхъе бухъутӀа хъахъисса хъиппи дара́къды къархув [[]] можа [[]]
175 белый white хъахӀаб башида жагвар цӀуба кӀяласса лаццу джа́гарды лидзув [[]] кӀай [[]]
176 чёрный black чӀегӀераб бачӀида кӀаре цӀудара лухӀисса чӀулав лы́хды кӀарув кӀарин Ӏаьржа [[]]
177 ночь night сордо ралъӀа гӀуьш дуги хьхьу йиф уӀш йишв, мичӀи халм буьйс [[]]
178 день day къо жо йагъ бархlи, хlери кьини югь йыгь йигъ йигъ де [[]]
179 год year сон реше ис дус шин йис, си сян йис, фасл йеш, сен шо [[]]
180 тёплый warm хинаб анссада [[]] ванадеш, ванаси гьилисса чими, ачух си́гьыд манув гулман мӀаьла [[]]
181 холодный cold цӀорораб жагьуда мекӀ бяргӀибси, бугӀярси, буххарсе дяркъюсса къайи, мекьи мы́къды мичӀлув микӀан шийла [[]]
182 полный full цӀураб бечӀада [[]] бицlибси, вицlибси бувцӀусса ацӀай а́цӀыд ацӀнайюв [[]] дуьззина [[]]
183 новый new цӀияб чӀинда цӀае, цIиган сагаси цӀусса цӀийи цӀи́нды цӀеюв [[]] керла [[]]
184 старый old басрияб башада, кьурада [[]] бухъна, буркьа хъунав хьусса, духсса кьуьзуь, цIуру, сур йи́сды ерсюв, кьавув йисен шира, тиша, къена [[]]
185 хороший; добрый good лъикӀаб шода [[]] къугъаси, гlяхlси, ункъси ххуйсса хъсан ы́Ӏхды иджув, ужжув йуджун дика [[]]
186 злой, плохой bad ццидахараб, квешаб коша [[]] гӀяси, вайси, гlясиси оьккисса къел квай, писди п́исды харжжув [[]] буьрса, вуо [[]]
187 гнилой rotten махӀцараб турада [[]] берхlибси, верхlибси аьвсса ктӀай сичи́д гъутӀув [[]] дахкаделла [[]]
188 грязный dirty чорокаб чорокада [[]] бясунси, хIегъси, чяртси чапалсса кьацӀай, чиркин чяппя́лды чиркув, алацӀнайюв, кацӀнайюв [[]] бӀеха [[]]
189 прямой straight битӀараб битӀада [[]] гьарси, бархьси тӀайласса дуьзди, цΙал дю́зды сагънув [[]] нийса [[]]
190 круглый round гургинаб гингада [[]] журуга, гургур ккурккисса элкъвей, ккваркква ругӀу́д цӀицӀмигув, гургумув [[]] гоьрга [[]]
191 острый sharp бегӀераб багӀада [[]] бугаси, цlакlси (жерши) дайлсса, мицӀ бусса хцци ра́чды учӀрув, дярхнайюв [[]] ира [[]]
192 тупой dull гӀантаб чорада [[]] кьутӀаси, къакси къуркъасса къуьруь ба́рды дуркьрув [[]] аьрта [[]]
193 гладкий, ровный smooth цӀвакараб, битӀараб цӀцӀвакада, битӀада [[]] лугӀянси, гъалагси, диркьси саргьунсса цӀалцӀам, кьулу на́зды аьлжжяхюв [[]] шера, нийса [[]]
194 мокрый wet биччараб биццада [[]] бемхӀурси, шинкӀаси атилсса кьежей, ламу, куьцIей лам ад кьяшшув [[]] тӀеда [[]]
195 сухой dry бакъвараб букъада [[]] берубси, дегъси кьавкьсса кьурай гӀуру́д гъерццув [[]] декъа [[]]
196 правильный correct битӀараб битӀада [[]] бархьси тӀайласса дуьз дю́зды дишшув [[]] бакъа [[]]
197 близкий near гӀагараб хъӀинада, бакьӀихъӀессе [[]] гъамси, мякьлавси, гьирабси гъансса мукьва бе́йды багахьайюв [[]] уллера, гергара, йуххера [[]]
198 далёкий, дальний far рикӀкӀадаб инкӀарахъилълъессе [[]] гlеркъаси, гьарахъси архсса яргъа хыры́ды ярхлахьайюв [[]] генара [[]]
199 правый right кваранаб гӀанцӀилӀи [[]] балуй, лехIел урчӀахсса эрчӀи аӀа́рчяд харччул [[]] аьтту [[]]
200 левый left квегӀаб беццалӀи [[]] алгъай кияхсса чапла гады́хӀды гагул [[]] аьрру [[]]
201 при, у, возле at аскӀоб [[]] [[]] мякьлаб, гьалаб, шулгlиб, барх, -личил, -хlели чӀарав къвалав, ппаттав, мукьвав бе́йда багахь, -хь [[]] -гахь, уллехь / йуххехь [[]]
202 в in -лъулъ, -об, -иб [[]] [[]] -лизи, -лихlи, -личи, бухlнаб -ву, -вун , -е, -уна а́ра , -гу [[]] -чохь, йукъахь [[]]
203 с, со with цадахъ [[]] [[]] -личибад, -личил, -цад, -гъуна, вегl, -лис - галаз, гваз, санал -хад -хьри, -хь [[]] -ца [[]]
204 и and ва -ла, -ля [[]] ва, -ра, амма ва ва, ни н ва, -ра йе аъ, йи [[]]
205 если if нагагь чегва [[]] буде, рахли, -ли, гlергъи агана эгер, йатӀа, нагагь э́гяр ккунш, , -дарш эгер нагахь, -хь [[]]
206 потому что because щайгурони чугвекьала [[]] иличибли, сенкlун, сенахlену мунияту, цанчирча вучиз лагьайтӀа йи́схӀуйны швуман чунки хӀунда аьлча [[]]
207 имя name цӀар цӀцӀери тур у зу цӀа тӀвар дур ччвур, цӀур, дзур до цӀи [[]]
Списки Сводеша для разных языков
Абхазо-адыгскиеАфразийскиеБалтийскиеБантуГерманскиеИндоарийскиеИндоиранскиеИскусственныеКельтскиеМонгольскиеНахско-дагестанскиеПалеоазиатскиеРоманскиеСамодийскиеСино-тибетскиеСлавянскиеТунгусо-маньчжурскиеТупи-гуараниТюркскиеФинно-угорскиеКартвельские