Приложение:Списки Сводеша для тюркских языков

Материал из Викисловаря
Перейти к: навигация, поиск
Списки Сводеша для разных языков
Абхазо-адыгскиеАфразийскиеБалтийскиеБантуГерманскиеИндоарийскиеИндоиранскиеИскусственныеКельтскиеМонгольскиеНахско-дагестанскиеПалеоазиатскиеРоманскиеСамодийскиеСино-тибетскиеСлавянскиеТунгусо-маньчжурскиеТупи-гуараниТюркскиеФинно-угорскиеКартвельские
Русский Чувашский Якутский Хакасский Татарский Башкирский Казахский Узбекский Туркменский Азербайджанский Турецкий Крымскотатарский
1 я эпĕ мин мин мин мин мен men men mən ben men
2 ты эсĕ эн син син һин сен sen sen sən sen sen
3 он, оно, она вăл ол, кини ол ул ул ол u ol o o o
4 мы эпир биһиги пiс без беҙ, беһ (диалект.), беҫ (диалект.) бiз biz biz biz biz biz
5 вы эсир эһиги сiрер сез һеҙ, һеһ (диалек.), һеҫ (диалект.) сiз, сендер siz siz siz siz siz
6 они вĕсем олор, кинилэр олар алар улар, алар (диалект.) олар ular olar onlar onlar olar
7 этот ку бу пу бу был бұл bu bu bu bu bu
8 тот лешĕ, çавă, вăл ити тiгi, ол теге, шул, ул, анау, шал (диалект.) теге, шул сол, анау shu şu, o o şu, o şu, o
9 здесь кунта манна мында монда, биредә, бу җирдә бында, ошонда, мында (диалект.) мұнда, осында,бұл жерде bu yerda, buyoq şu taýda, bu ýerde burada burada mında, bu yerde
10 там унта, çавăнта, лере онно анда тегендә, анда, ул җирдә, шул җирдә тегендә, шунда, унда, шанда (диалект.), анда (диалект.) онда, сол жерде u yerda honha, onda orada orada anda
11 кто кам ким кем кем кем кiм kim kim kim kim kim
12 что мĕн туох ниме нәрсә, ни нимә , ни, нәмә (диалект.) не, немене nima näme ne ne
13 где ăçта ханна хайда кайда ҡайҙа қайда qayerda nirede, han harada nerede qayda, qayerde
14 когда хăçан хаһан хаӌан кайчан ҡасан қашан qachon näwagt, haçan haçan ne zaman ne vaqıt
15 как мĕнле, епле хайдах хайди ничек нисек, ҡалай қалай qanday nähili necə nasıl nasıl
16 не мар, ан суох нимес түгел түгел, имәҫ емес emas däl deyil değil degil
17 всё пĕтĕмпи, йăлтах бары прай бөтен, бары бөтә, бары, барлыҡ, барса бәрi, бүкiл, барлық barcha bary bütün tümü, hepsi, her şey; bütün (весь, целый) bütün
18 много нумай, пайтах, чылай элбэх кӧп күп күп көп ko'p köp, ençeme çox çok çoq
19 несколько хăш, темиçе хас да, ханнык эрэ сала, кӧмес берничә бер нисә бiрнеше bazi berentak bəzi birkaç, bazı bir qaç, bazı
20 мало кăшт, сахал аҕыйах ас аз аҙ әҙ аз oz az az az az
21 другой урăх атын пасха башка башҡа, бүтән, үҙгә басқа boshqa başga başqa diğer, başka başqa, diger
22 один пĕрре биир пiр бер бер бiр bir bir bir bir bir
23 два иккĕ икки iкi ике ике екі ikki iki iki iki eki
24 три виççĕ үс ÿc өч өс үш uch üç üç üç üç
25 четыре тăваттă түөрт тӧрт дүрт дүрт төрт to'rt dört dörd dört dört
26 пять пиллĕк биэс пис биш биш бес besh bäş beş beş beş
27 большой пысăк, мăн улахан улуғ зур ҙур, өлкән, бөйөк, оло үлкен, зор yirik, katta belent, beyik, uly böyük büyük büyük, balaban
28 длинный вăрăм уһун узун озын оҙон ұзын uzun uzyn uzun uzun uzun
29 широкий сарлака киэҥ, кэтит чалбах, аллығ киң киң, иң кең keng giňiş geniş geniş, enli keñ, keniş
30 толстый хулăн халыҥ халын калын ҡалын, йыуан толық, қалың qalin galyň qalın kalın qalın
31 тяжелый йывăр ыар, ыарахан аар авыр ауыр ауыр og'ir agyr ağır ağır ağır
32 маленький пĕчĕк кыра, куччугуй кiчiг кечкенә, кече бәләкәй, кескәй, кесе кішкентай, кіші kichkina, kichik kiçi kiçik, balaca küçük kiçik
33 короткий кĕске кылгас хысха кыска ҡыҫҡа қысқа qisqa gysga qısa kısa qısqa
34 узкий ансăр, тăвăр кыараҕас нiске; тар тар тар тар tor dar dar dar tar
35 тонкий çӳхе, çинçе синньигэс, чараас нiске, чуға нечкә, нәзек нескә, нәҙек нәзiк ozg'in inçe nazik ince ince
36 женщина хĕрарăм дьахтар ипчi хатын ҡатын, бисә, теше (диалект.) әйел, қатын xotin, ayol heleý, aýal qadın kadın qadın, apay
37 мужчина арçын эр киһи ир ир ир ер, еркек erkak adam kişi adam, erkek erkek, aqay
38 человек çын, этем киһи кiзi кеше кеше, әҙәм кісі, адам inson, kishi ynsan, adam insan, adam insan, kişi adam, kişi, insan
39 ребёнок ача оҕо пала бала бала бала bola çaga bala, uşaq, çağa çocuk, bala (диал.) bala
40 жена арăм ойох ипчi хатын ҡатын әйел, қатын xotin, ayol aýal arvad , karı apay, qadın, qarı
41 муж упăшка эр ир ир ир күйеу, ер xo'jayin, er är ər koca aqay, qoca
42 мать анне ийэ iӌе ана әсә, инә ана ona eje ana anne, ana ana
43 отец атте аҕа ада, паба ата ата әке, ата ota däde ata baba, ata baba
44 животное чĕрчун, выльăх кыыл, харамай аң хайван, җәнлек йәнлек, хайуан хайуан, жануар hayvon haýwan heyvan hayvan ayvan
45 рыба пулă балык палых балык балыҡ балық baliq balyk balıq balık balıq
46 птица кайăк чыычаах, көтөр хус кош ҡош құс qush guş quş kuş quş
47 собака йытă ыт адай эт эт ит it it, köpek it, köpək köpek, it köpek, it
48 вошь пыйтă быт пiт бет бет бит bit bit bit bit bit
49 змея çĕлен моҕой, эриэн үөн чылан елан йылан жылан ilon ýylan ilan yılan yılan
50 червь ăман, хурт үөн хурт корт ҡорт, селәүсен құрт qurt gurt qurd solucan, kurt qurt
51 дерево йывăç мас ағас агач ағас ағаш daraxt, yog'och bag, agaç ağac ağaç (растение), ahşap (материал) terek (растение), ağaç (материал)
52 лес вăрман тыа, ойуур тайға урман урман туғай орман, тоғай o'rmon tokaý meşə orman orman, dağ
53 палка патак, туя мас, тайах ағас, тайах таяк таяҡ, сыбыҡ бұтақ, таяқ kaltak, tayoq çöp çubuq sopa, çubuk tayaq
54 плод çимĕç фрукт нимiс җимеш емеш жеміс meva miwe meyvə meyve, yemiş (ягода) meyva, yemiş
55 семя вăрă, вăрлăх туораах, бурдук ÿрен бөртек, орлык орлоҡ тұқым, ұрық urug' tohum toxum tohum urluq, tuhum
56 лист çулçă сэбирдэх пÿр яфрак япраҡ жапырақ yaproq ýaprak yarpaq yaprak yapraq
57 корень тымар силис чилеге тамыр тамыр тамыр ildiz, tomir kök kök kök tamır
58 кора хупă, хуйăр хатырык хахпас кабык ҡабыҡ, ҡайыр қабық qobiq gabyk qabıq kabuk qabuq
59 цветок чечек, çеçке сибэкки, чэчик порчо, чахайах чәчәк, гөл сәскә, сәсәк гүл, шешек gul, chechak gül çiçək, gül çiçek çiçek (çeçek)
60 трава курӑк от от үлән үлән, ут от, шөп o't ot ot ot, çimen ot
61 верёвка вĕрен, пăяв, çип быа арғамӌы, пағ бау, аркан бау еп арқан, бау arqon tanap ip ip, halat (канат) yip, sıcım, arqan
62 кожа тир тэрии теер тире тире терi teri deri dəri deri, cilt teri
63 мясо аш, какай эт ит ит ит ет go'sht, et et ət et et
64 кровь юн хаан хан кан ҡан қан qon gan qan kan qan
65 кость шăмă унуох сӧӧк сөяк һөйәк сүйек suyak süňk sümük kemik kemik, süyek
66 жир çу сыа ÿс, симiс май май май yog', moy semiz piy yağ yağ, may
67 яйцо çăмарта сымыыт нымырха йомырка йомортҡа күкәй жұмыртқа tuxum ýumurtga yumurta yumurta yımırta
68 рог мăйрака муос мÿÿс мөгез мөгөҙ мүйiз muguz şah buynuz boynuz boynuz, müyüz
69 хвост хӳре кутурук хузурух койрык ҡойроҡ құйрық quyruq guýruk quyruq kuyruk quyruq
70 перо тĕк түү, куорсун чÿг каурый ҡауырһын қауырсын pat ýelek tük tüy tük
71 волос çӳç баттах сас чәч, кыл сәс, ҡыл шаш, түк, қыл soch, qil saç saç saç, kıl (волосок, щетинка) saç
72 голова пуç бас пас баш баш бас bosh baş baş baş, kafa baş
73 ухо хăлха кулгаах хулах колак ҡолаҡ құлақ quloq gulak qulaq kulak qulaq
74 глаз куç харах харах күз күҙ көз ko'z көз göz göz köz
75 нос сăмса мурун пурун, тунзух борын танау, морон мұрын burun burun burun burun burun
76 рот çăвар айах аас, ахсы авыз ауыҙ ауыз og'iz agyz ağız ağız ağız
77 зуб шăл тиис тiс теш теш тiс tish diş diş diş tiş
78 язык чĕлхе тыл тiл тел тел тіл til dil dil dil til
79 ноготь чĕрне тыҥырах тырғах тырнак тырнаҡ тырнақ tirnoq dyrnak dırnaq tırnak tırnaq
80 стопа ура атах табан табан табан табан oyoq aýak ayaq ayak ayaq
81 нога ура буут азах аяк аяҡ аяқ oyoq aýak qıç bacak ayaq, bacaq
82 колено чĕркуççи тобук тiстенек, тiзек тез тубыҡ, теҙ тiзе tizza dyz diz diz tiz
83 рука алă илии хол кул ҡул, эл (кисть) қол qo'l el əl el (ладонь), kol (целиком) qol, el
84 крыло çунат кынат ханат канат ҡанат қанат qanot ganat qanad kanat qanat
85 живот хырăм, вар ис харын эч эс, ҡорһаҡ, ҡарын қарын, іш qorin garyn qarın karın qarın
86 кишки пыршă очоҕос iчеге эчәк эсәк iшек ichak içalat bağırsak içek, işkembe
87 шея мăй моой мойын муен муйын мойын boʻyin boýun boyun boyun boyun
88 спина çурăм кэлин, арҕа уча, арға арка һырт, арҡа арқа orqa arka arxa, kürək sırt, arka arqa
89 грудь кăкăр, ум түөс кӧгiс, кӧксi күкрәк, түш күкрәк, түш көкiрек, төс ko'krak, ko'ksi, to'sh göwüs sinə, köks göğüs köküs, kökrek
90 сердце чĕре сүрэх чÿрек йөрәк йөрәк жүрек yurak ýürek ürək yürek, kalp yürek
91 печень пĕвер быар паар бавыр бауыр бауыр bag'ir bagyr ciyər karaciğer, ciğer qara ciger
92 пить ĕçме ис iзерге эчәргә эсеү iшу ichmoq içmek içmək içmek içmek
93 есть çиме аһаа чирге ашарга ашау жеу yemoq iýmek yemək yemek aşamaq
94 кусать çыртма ытыр ызырарға тешләргә тешләү тiстеу tishlamoq çeýnemek dişləmək ısırmak tişlemek
95 сосать ĕмме эм сорарға, эмерге имәргә имеү һурыу ему emmoq, so'rmoq emmek əmmək emmek emmek
96 плевать сурма силлээ, тыбыыр тÿкÿрерге төкерергә төкөрөү түкiру tuplamoq tüýkürrmek tüpürmək tükürmek tükürmek
97 блевать хăсма хайыт хузарға костырырга ҡоҫоу құсу qusmoq gusmak qusmaq kusmak qusmaq
98 дуть вĕрме үр ÿрерге (о ветре); ÿбÿрерге (о человеке) өрергә өрөү, иҫеү үру, үрлеу esmoq üflemek filəmək üflemek (о человеке), esmek (о ветре) üfürmek (о человеке), esmek (о ветре)
99 дышать сывлама тыын тынарға суларга тын алыу, һулау дем алу nafas olmoq, dam chiqalmoq dem almak nəfəs almaq soluk almak, nefes almak nefes almaq
100 смеяться кулма күл кÿлерге, хатхырарға көлергә көлөү күлу kulmoq gülmek gülmək gülmek külmek
101 видеть курма көр кӧрерге күрергә күреү көру ko'rmoq görmek görmək görmek körmek
102 слышать илтме иһит истерге ишетергә ишетеү есту eshitmoq eşitmek eşitmək duymak, işitmek eşitmek
103 знать пĕлме бил пiлерге белергә белеү бiлу bilmoq bilmek bilmək bilmek bilmek
104 думать шутлама, шухăшлама, уйлама өйдөө сағынарға уйларга уйлау ойлау o'ylamoq pikir etmek düşünmək düşünmek tüşünmek, oylamaq
105 нюхать шăшлама сыттаа чыстирға иснәргә еҫкәү иiскеу isqamoq ysgamak iyləmək, qoxlamaq koklamak qoqlamaq
106 бояться хăрама куттан хорығарға куркырга ҡурҡыу қорқу qoʻrqmoq eýmenmek qorxmaq korkmak qorqmaq
107 спать çывăрма утуй узирға йокларга йоҡлау ұйықтау uxlamoq ýatmak, uklamak yatmaq uyumak yuqlamaq
108 жить пурăнма олор чуртирға яшәргә йәшәү жасау yashamoq ýaşamak yaşamaq yaşamak yaşamaq
109 умирать вилме өл ӧлерге, тоозыларға, ÿрирге үләргә үлеү өлу o'lmoq ölmek ölmək ölmek ölmek
110 убивать вĕлерме өлөр ӧдiрерге үтерергә үлтереү өлтiру o'ldirmoq öldürmek öldürmək öldürmek öldürmek
111 бороться çапăçма охсус урузарға, тудызарға; харбазарға (сражаться) сугышырга һуғышыу (воевать), көрәшеү, орошоу (биться) соғысу, ұрысу urushmoq uruşmak, söweşmek vuruşmaq, savaşmaq savaşmak kötekleşmek, talaşmaq
112 охотиться ухатана çӳреме, сунара çӳреме бултаа аңнирға ауларга аулау аулау ovlamoq awlamak ovlamaq avlamak avlamaq
113 ударить çапма сыс саабызарға сугарга, бәрергә һуғыу, ороу ұру, соғу urmoq patlamak vurmaq vurmak urmaq
114 резать касма кыс кизерге кисәргә ҡырҡыу, киҫеү кесу kesmoq kesmek kəsmək kesmek kesmek
115 разделить пайлама, уйăрма хайыт чарарға, пӧлерге ярырга бүлеү (отделять), айырыу, ярыу (раскалывать) жару, бөлу yormoq ýarylmak bölmək yarmak (раскалывать), bölmek (делить) bölmek
116 колоть чикме, çурма тэс, тэһэ, оҕус хазирға, сазарға чәнчергә сәнсеү, ҡаҙау сұғу, қадау qadamoq pyçaklamak vurmaq bıçaklamak sançmaq
117 царапать чăрмалама, чĕрме, шăйăрма хайы тарт тырбахтирға тырнарга тырнау тырнау tirnamoq dyrnaçaklamak cızmaq çizmek tırnamaq
118 копать чавма хас хазарға казырга ҡаҙыу қазу qazimoq gazmak qazımaq kazmak qazmaq
119 плавать ишме уһун чÿзерге йөзәргә йөҙөү жүзу suzmoq ýüzmek üzmək yüzmek yaldamaq
120 летать вĕçме көт учуғарға очарга осоу ұшу uchmoq uçmak uçmaq uçmak uçmaq
121 ходить утма, çӳреме дьаарбай чӧрерге йөрергә йөрөү бару, жүру yurmoq ýöremek gəzmək, yerimək yürümek, gezmek yürmek, kezmek
122 приходить килме кэл килерге килергә килеү келу kelmoq gelmek gəlmək gelmek kelmek
123 лежать выртма сыт чадарға ятарга ятыу жату yotmoq ýatmak, uzanmak uzanmaq yatmak yatmaq
124 сидеть ларма олор одырарға утырырга ултырыу отыру o'tirmoq oturmak oturmaq oturmak oturmaq
125 стоять тăма тур турарга торырга тороу тұру turmoq durmak durmaq durmak turmaq
126 вертеть пăрма, çавăрма эргий ибiрерге, толғирға, айланарға борырга бороу бұру, бұрылу, айналу burmoq dönmek dönmək çevirmek (вертеть, поворачивать), dönmek (поворачиваться) aylandırmaq
127 падать ӳкме түс аңдарыларға, тÿзирге төшәргә, егылырга төшөү түсу, құлау yiqilmoq, tushmoq çökmek düşmək düşmek tüşmek
128 давать пама биэр пирерге бирергә биреү беру bermoq bermek vermək vermek bermek
129 держать тытма тут тударға тотарга тотоу тұту, ұстау tutmoq tutmak tutmaq tutmak tutmaq
130 сжимать хĕсме, чăмăртама, пăчăртама ык хызарға кысарга ҡыҫыу қысу siqmoq, qismoq sykmak sıxmaq sıkmak, kısmak (поджимать; смежать) sıqmaq, qısmaq
131 тереть сăтăрма аал чызарға ышкырга ышҡыу, һөртөү ысқылау surkamoq sürtenmek sürtmək sürtmek sürtmek
132 мыть çума сууй чуурға юарга йыуыу жуу yuvmoq ýuwmak yumaq yıkamak yuvmaq
133 вытирать шăлма сот чызарға сөртергә һөртөү сүрту surtmoq süpürmek silmək silmek silmek
134 тянуть туртма, сĕтĕрме тарт сӧзiрерге, сӧртирге, тартарға тартырга тартыу тарту tortmoq tartmak, çekmek çəkmək çekmek çekmek, tartmaq
135 толкать тĕкме, тĕртме үт, ас iдерге этәргә этәреү/этеү басу?, итеру itarmoq itmek itələmək itmek türtmek, itemek
136 бросать ывăтма, пăрахма бырах сартирға, силерге ташларга ташлау тастау tashlamoq atmak atmaq atmak atmaq
137 вязать çыхма баай парғирға, поорға бәйләргә бәйләү байлау boylamoq, bog'lamoq bogmak bağlamaq bağlamak bağlamaq
138 шить çĕлеме, тĕрлеме тик тiгерге тегәргә тегеү тiгу tikmoq tikmek tikmək dikmek tikmek
139 считать шутлама аах санирға санарга һанау санау sanamoq sanamak saymaq saymak saymaq
140 сказать теме, калама эт чоохтабызарға; чоохтирға (говорить) әйтергә әйтеү, һөйләү (говорить) айту, деу demoq diýmek demək demek; söylemek demek, aytmaq
141 петь юрлама ыллаа ырлирға, сарнирға җырларга йырлау ән айту, жырлау aytmoq saýramak oxumaq şarkı söylemek yırlamaq
142 играть выляма оонньоо ойнирға уйнарга уйнау ойнау o'ynamoq oýnamak oynamaq oynamak oynamaq
143 плыть ишме уһун чÿзерге йөзәргә йөҙөү жүзу yuzmoq ýüzmek üzmək yüzmek yaldamaq
144 течь юхма хамнаа ағарға агарга ағыу ағу oqmoq akmak axmaq akmak aqmaq
145 замерзать шăнма тоҥ тоорға өшергә туңыу, өшөү тоңу, үсу muzlamoq, yaxlamoq şatlamak donmaq donmak üşümek, toñmaq
146 пухнуть шыçма үлүн, өндөй, улаат сiзерге, кӧберге шешәргә шешеү iсу, iсiну shishmoq çişmek şişmək şişmek şişmek
147 солнце хĕвел күн кÿн кояш ҡояш,көн күн quyosh, kun gün gün, günəş güneş küneş
148 луна уйăх ый ай ай ай ай oy ay ay ay
149 звезда çăлтăр сулус чылтыс йолдыз йондоҙ жұлдыз yulduz ýyldyz ulduz yıldız yıldız
150 вода шыв уу суғ су һыу су suv suw su su suv
151 дождь çумăр самыыр, ардах наңмыр яңгыр ямғыр жаңбыр yomg'ir ýagmak yağmaq yağmur yağmur
152 река çырма, шыв, юханшыв өрүс суғ елга йылға өзен, дария daryo derýa çay nehir, ırmak özen
153 озеро кӳлĕ күөл кӧл күл күл көл ko'l köl göl göl köl
154 море тинĕс муора, байҕал талай диңгез диңгеҙ теңiз dengiz deňiz dəniz deniz deñiz
155 соль тăвар туус тус тоз тоҙ тұз tuz duz duz tuz tuz
156 камень чул таас тас таш таш тас tosh daş daş taş taş
157 песок хăйăр кумах хум ком ҡом құм qum gum qum kum qum
158 пыль тусан күдэн, быыл тозын тузан саң, туҙан тозаң, шаң g'ubor, to'zon, chang çaň, toz toz toz toz
159 земля çĕр, тăпра буор, сир тобырах, чир, палғас җир, туфрак тупраҡ топырақ tuproq toprak torpaq toprak topraq
160 облако пĕлĕт былыт пулут болыт болот бұлт bulut bulut bulud bulut bulut
161 туман тĕтре туман тубан томан томан тұман tuman duman duman sis, duman tuman
162 небо тӳпе халлаан тигiр күк күк көк, аспан ko'k, osmon gök, asman göy gök, gökyüzü kök
163 ветер çил тыал чил җил ел жел yel ýel külək, yel rüzgâr, yel yel
164 снег юр хаар хар кар ҡар қар qor gar qar kar qar
165 лёд пăр муус пус боз боҙ мұз muz buz buz buz buz
166 дым тĕтĕм буруо тÿдÿн, ыс төтен төтөн түтiн tutun tüsse tüstü duman tuman, tütün
167 огонь вут, çулăм уот от ут ут от ot, otash ot od ateş, alev, ot ateş
168 зола кĕл күл кÿл көл көл күл kul kül kül kül kül
169 гореть çунма умай кӧйерге янарга яныу жану yonmoq ötmek, otlamak yanmaq yanmak yanmaq
170 дорога çул суол чол юл юл жол yo'l ýol yol yol yol
171 гора ту хайа тағ тау тау тау tog' dag dağ dağ dağ
172 красный хĕрлĕ кыһыл хызыл кызыл ҡыҙыл қызыл qizil gyzyl qırmızı, qızıl kırmızı, kızıl qızıl, qırmızı
173 зелёный симĕс, ешĕл от күөх кӧк (зеленый; синий) яшел йәшел жасыл yashil ýaşyl yaşıl yeşil yeşil
174 жёлтый сарă араҕас, саһархай сарығ сары һары сары sariq sary sarı sarı sarı
175 белый шурă үрүҥ, маҕан ах ак аҡ ақ oq ak beyaz, ak beyaz, aq
176 чёрный хура хара хара кара ҡара қара qora, siyoh gara qara siyah, kara qara
177 ночь каç түүн хараа, тÿн төн төн түн kecha, tun gije gecə gece gece
178 день кун күнүс кÿн көн көн күн kunduz gündiz gündüz gün (сутки), gündüz (время суток) kün (сутки), kündüz (время суток)
179 год çул сыл, дьыл чыл ел йыл жыл yil ýyl il yıl, sene yıl, sene
180 тёплый ăшă сылаас чылығ җылы йылы жылы iliq ýyly ilıq ılık, sıcak issi
181 холодный сивĕ тымныы соох салкын, суык һыуыҡ суық sovuq sowuk soyuq soğuk suvuq
182 полный тулли толору толдыра тулы тулы толы to'q, to'la dok dolu dolu tolu
183 новый çĕнĕ саҥа наа яңа яңы жаңа yangi täze yeni, təzə yeni yañı
184 старый кивĕ, ватă эргэ иргi (не новый); кирi (пожилой) иске иҫке, ҡарый, ҡарт ескi, көне eski, qari köne, garry köhnə eski (о вещи); yaşlı, ihtiyar (о человеке) eski
185 хороший лайăх үчүгэй, үтүө чахсы яхшы яҡшы, иге жақсы yaxshi ýagşy yaxşı iyi; yahşi yahşı, eyi
186 плохой япăх, начар дьаабы, куһаҕан хомай начар насар, яман нашар, жаман yomon bet, pis, ýaman pis kötü, fena; yaman yaman, fena, osal, yaramay
187 гнилой çĕрĕк ириҥэ iрiк (дерево); чызығ, чызаан (плоды, мясо) черек серек шiрiк chirirk çüýrük çürük çürük çürük
188 грязный пылчăклă, вараланчăк, хура кирдээх кiрлiг, пуртах пычрак бысраҡ, керле кiр kir hapa, kirli çirkli kirli kirli
189 прямой тӳрĕ көнө кӧнi туры тура, төҙ тура to'g'ri, tik göni düz düz tüz
190 круглый çаврака төгүрүк тоғылах, тегiлек, терпек түгәрәк йоморо, түңәрәк домалақ, жұмыр dumaloq tegelek yumru yuvarlak tögerek, tomalaq
191 острый çивĕч сытыы чiтiг үткен үткер, осло, киҫкен жiтi, өткiр o'tkir ýiti iti keskin keskin, ötkür
192 тупой мăка сыппах омас үтмәс үтмәҫ, тупаҫ доғал to'mtoq kütek küt küt, kör toqal
193 гладкий яка килэркэй тÿс шома шыма, тигеҙ тегiс, жатық silliq, tekis tekiz hamar düz tegiz, tüz
194 мокрый йĕпе сииктээх, инчэҕэй ӧл юеш, дымлы йеүеш, дымлы дымқыл, ылғал ho'l çygly nəm, yaş ıslak, yaş, nemli sılaq
195 сухой типĕ, хăрăк кураанах хуруғ коры ҡоро құрғақ quruq, qurg'oq qury quru kuru, kurak (засушливый) quru
196 правильный тĕрĕс сөпкө орта дөрес, туры дөрөҫ, тура дұрыс, тура to'g'ri, durust dürs düzgün doğru doğru
197 близкий çывăхри чугас чағын якын яҡын жақын yaqin ýakyn yaxın yakın yaqın
198 далёкий аякри, инçетри ыраах ырах ерак алыҫ, йыраҡ ұзақ, алыс uzoq, olis, yiroq uzak, alyş uzaq uzak uzaq
199 правый сылтăм уҥа оң уң уң оң o'ng sag sağ sağ , sağ
200 левый сулахай хаҥас сол сул һул сол chap, so'l çep sol sol sol
201 на (чём-то) -та/-те -га/-ҕа -та/-да/-те/-де; ÿстÿнде -да/-дә, өстендә -да/-дә/-та/-тә/-ҙа/-ҙә/-ла/-лә, өҫтөндә -да/-де, үстінде -da -da -da/-də -da/-de/-ta/-te, üstünde, üzerinde -da/-de/-ta/-te, üstünde
202 в (чём-то) -та/-те иһигэр -та/-да/-те/-де; iстiнде (внутри) -да/-дә, эчендә -да/-дә, эсендә iшiнде, -да(-та)/-де(-те) -da -da -da/-də -da/-de/-ta/-te, içinde -da/-de/-ta/-te, içinde
203 с (чем-то) -па/-пе кытары -даң/-дең/-таң/-тең/-наң/-нең белəн менән, белән менен bilan bilen ilə, -la/-lə ile, -la/-le, -yla/-yle (диал. ilen, -lan/-len, -ylan/-ylen) -nen, ile
204 и тата, та, те, -па/-пе уонна паза да/дә, һәм һәм, ла/лә, да/дә, йәнә және, -да/-де va we ve; da/de; hem, hem de; ile ve
205 если -сан/-сен, енчен, эхер буоллаҕына, өскө -за/-зе/-са/-се; сынап -са/-сә, әгәр -һа/-һә, әгәр егер agar eger əgər ise, -sa/-se, eğer, şayet -sa/-se, eger
206 потому что мĕншĕн тесен ол иһин аннаңар чөнки сөнки өйткенi, себебі chunki çünki çünki çünkü çünki
207 имя ят аат ат исем, ат исем, ат ат, есiм ot, nom, ism at ad isim, ad ad, isim
208 дом [[ ]] [[ ]] [[ ]] өй өй, йорт [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
209 стена [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] диуар, там [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
210 олень [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] болан [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
211 мышь [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] сысҡан [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
212 кролик [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[]] йорт ҡуяны [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
213 орёл [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] бөркөт [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
214 паук [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] үрмәксе [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
215 лицо [[ ]] [[ ]] [[ ]] бит йөҙ,бит, сырай [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
216 тело [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] тән, буй, һын [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
217 пупок [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] кендек [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
218 палец [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] бармаҡ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
219 больной (болезненный) [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] ауырыу (ауырыулы), сирле [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
220 игла [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] энә, сәнскәк [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
221 одежда [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] кейем [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
222 гром [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] күкрәү [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
223 молния [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] йәшен [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
224 выше [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] бейегерәк, юғарыраҡ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
225 ниже [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] түбәнгерәк, аҫҡараҡ, түбәнерәк [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
226 кашлять [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] йүткереү [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
227 покупать [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] һатып алыу [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
228 выбирать [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] һайлау [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
229 расти [[ ]] [[ ]] [[ ]] үсү үҫеү [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
230 открывать [[ ]] [[ ]] [[ ]] ачу асыу [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
231 украсть [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] урлау [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
232 мечтать [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] хыяллау, уйға батыу [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
233 плакать [[ ]] [[ ]] [[ ]] елав илау [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
234 зевать [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] иҫнәү [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
235 готовить [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] бешереү, әҙерләү [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
236 шесть [[ ]] [[ ]] [[ ]] алты алты [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
237 семь [[ ]] [[ ]] [[ ]] жите ете [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
238 восемь [[ ]] [[ ]] [[ ]] сигез һигеҙ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
239 девять [[ ]] [[ ]] [[ ]] тугыз туғыҙ [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
240 десять [[ ]] [[ ]] [[ ]] ун ун [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]] [[ ]]
Списки Сводеша для разных языков
Абхазо-адыгскиеАфразийскиеБалтийскиеБантуГерманскиеИндоарийскиеИндоиранскиеИскусственныеКельтскиеМонгольскиеНахско-дагестанскиеПалеоазиатскиеРоманскиеСамодийскиеСино-тибетскиеСлавянскиеТунгусо-маньчжурскиеТупи-гуараниТюркскиеФинно-угорскиеКартвельские