төймә

Башкирский

Морфологические и синтаксические свойства

падеж	ед. ч.	мн. ч.
Им.	төймә	төймәләр
Прит.	төймәнең	төймәләрҙең
Д.	төймәгә	төймәләргә
В.	төймәне	төймәләрҙе
М.	төймәлә	төймәләрҙә
Исх.	төймәнән	төймәләрҙән
Принадлежность лицо ед. ч. мн. ч. 1-е төймәм төймәбеҙ 2-е төймәң төймәгеҙ 3-е төймәһе төймәһе

төй-мә

Существительное.

корень: -төймә-

Произношение

• МФА: [tʏ̞jˈmæ̹]

Семантические свойства

Төймәләр [1]

Төймә [2]

Төймә [4]

Значение

1. пуговица ◆ Өҫтөндә һәр саҡ ирҙәр пинжәге, төймәһе генә уңға ҡайтарып баҫылған. — Она всегда носила мужской пиджак, лишь пуговицы на нём были пришиты приталенно (букв. поглубже вправо). 11-2010 // «Ағиҙел»
2. техн., комп. кнопка ◆ Бүлектәрҙе сысҡандың уң төймәһе менән башлыҡтарына баҫып төҙәт. — Редактируй разделы, нажимая правой кнопкой мыши на их заголовки.
3. костяшка (счётов) ◆ Кассир Сания апай счёт төймәләрен шаҡ-шоҡ килтереп мин алып ингән ҡағыҙҙағы һандарҙы тикшерә башланы. — Кассир Сания-апай начала проверять цифры на листке, который я занёс, щёлкая костяшками счётов.
4. бусина, бисерина ◆ тиҫбе төймәһе — бусина чёток
5. таблетка ◆ Күптәр, төрлө дарыу төймәһе йотҡансы халыҡ медицинаһы буйынса үләндәр менән дауаланыу файҙалыраҡ, ти. — Многие считают, что лечиться травами в соответствии с народной медициной полезнее, чем глотать разные таблетки. «Организмығыҙға тейешле иғтибар бирегеҙ!», 07-07-2009 гг. // «Йәшлек»
6. адъектив. кнопочный ◆ Отсутствует пример употребления (см. рекомендации).

Родственные слова

Ближайшее родство

Этимология

Общетюркское. Др.-тюрк. *tügmä «пуговица».

В башкирском первично значение «пуговица».

Библиография

• Древнетюркский словарь под ред. В.М. Наделяева, Д.М. Насилова и др. Ленинград: Наука, 1969. стр. 595.

Татарский

Латиница (Latinça)

töymä

Морфологические и синтаксические свойства

падеж	ед. ч.	мн. ч.
Им.	төймә	төймәләр
Прит.	төймәнең	төймәләрнең
Д.	төймәгә	төймәләргә
В.	төймәне	төймәләрне
М.	төймәдә	төймәләрдә
Исх.	төймәдән	төймәләрдән
Принадлежность лицо ед. ч. мн. ч. 1-е төймәм төймәбез 2-е төймәң төймәгез 3-е төймәсе төймәләре

төй-мә́

Существительное.

Корень: -төймә-.

Семантические свойства

Төймәләр [1]

Значение

1. пуговица, пуговка (пуговичный) ◆ Отсутствует пример употребления (см. рекомендации).
2. о различных мелких круглых предметах: бляха, бляшка, кнопка, круглая блёстка, таблетка; звено и т. п. ◆ Отсутствует пример употребления (см. рекомендации).
3. ботан. бутончик растений ◆ Отсутствует пример употребления (см. рекомендации).

Антонимы

1. —
2. —
3. —

Родственные слова

Ближайшее родство
глаголы: төймәләргә, төймәләнергә

Этимология

Общетюркское. Др.-тюрк. *tügmä «пуговица».